Zagrożenia przy transporcie ręcznym
Zagrożenia przy transporcie ręcznym występują podczas unoszenia, podnoszenia, przenoszenia, układania, pchania, ciągnięcia, przesuwania, przetaczania i przewożenia przedmiotów przy użyciu siły człowieka. Mogą prowadzić do nagłych urazów oraz stopniowo rozwijających się przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego.
Ryzyko zależy nie tylko od masy ładunku, lecz także od jego wymiarów, kształtu, stabilności, położenia środka ciężkości, wysokości podnoszenia, odległości przenoszenia, częstotliwości czynności i warunków drogi transportowej.
Najważniejsze zagrożenia
Podczas ręcznego przemieszczania ładunków mogą wystąpić:
- przeciążenie kręgosłupa, barków, kończyn górnych i dolnych,
- nagły ból, naderwanie mięśni, uszkodzenie ścięgien lub więzadeł,
- przygniecenie dłoni, stóp albo innych części ciała,
- upuszczenie lub niekontrolowane przesunięcie ładunku,
- skaleczenie przez ostre krawędzie, wystające elementy lub uszkodzone opakowanie,
- poślizgnięcie, potknięcie albo upadek podczas przenoszenia,
- ograniczenie widoczności przez duży przedmiot,
- utrata równowagi na schodach, pochylniach lub nierównym podłożu,
- kontakt z cieczą gorącą, żrącą albo szkodliwą,
- uderzenie pracownika podczas nieskoordynowanej pracy zespołowej.
Szczególnie niekorzystne jest podnoszenie z jednoczesnym skrętem tułowia, trzymanie ładunku daleko od ciała, praca w pochyleniu oraz gwałtowne szarpanie przedmiotu.
Ocena ryzyka transportowego
Przed zorganizowaniem pracy należy ocenić:
- masę, rozmiar i możliwość pewnego uchwycenia przedmiotu,
- położenie środka ciężkości i możliwość przemieszczania się zawartości,
- występowanie ostrych, gorących lub niebezpiecznych powierzchni,
- wysokość podnoszenia i miejsce odkładania,
- odległość oraz częstotliwość przemieszczania,
- szerokość przejść, drzwi, korytarzy i schodów,
- stan, nachylenie i śliskość podłoża,
- temperaturę, wilgotność, oświetlenie i dostępną przestrzeń,
- wiek, stan zdrowia i sprawność pracownika,
- możliwość zastosowania urządzenia transportowego lub pracy zespołowej.
Jeżeli przedmiot jest niestabilny, nieporęczny, ogranicza widoczność albo wymaga pracy w wymuszonej pozycji, transport ręczny powinien zostać zastąpiony bezpieczniejszym sposobem.
Dopuszczalne masy
Masa przedmiotu podnoszonego i przenoszonego przez jednego pracownika nie może przekraczać:
- dla kobiet – 12 kg przy pracy stałej i 20 kg przy pracy dorywczej,
- dla mężczyzn – 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy pracy dorywczej.
Przy podnoszeniu powyżej obręczy barkowej dopuszczalne masy wynoszą:
- dla kobiet – 8 kg przy pracy stałej i 14 kg przy pracy dorywczej,
- dla mężczyzn – 21 kg przy pracy stałej i 35 kg przy pracy dorywczej.
Praca dorywcza oznacza przemieszczanie przedmiotów nie częściej niż cztery razy na godzinę, jeżeli łączny czas takich prac nie przekracza czterech godzin na dobę. Osiągnięcie dopuszczalnej masy nie oznacza automatycznie, że czynność jest bezpieczna – znaczenie mają również pozycja ciała, warunki otoczenia i właściwości ładunku.
Ograniczanie ryzyka
W pierwszej kolejności należy wyeliminować ręczne przemieszczanie przez zastosowanie:
- wózków transportowych i paletowych,
- podnośników, manipulatorów i stołów podnośnych,
- przenośników, rolek, pochylni i obrotnic,
- chwytaków, uchwytów, pasów i innych urządzeń pomocniczych,
- opakowań o mniejszej masie i wyposażonych w wygodne uchwyty,
- organizacji dostaw ograniczającej konieczność wielokrotnego przekładania ładunków.
Należy ograniczać odległość transportu, zapewnić przerwy, zmienność wykonywanych zadań oraz rozmieszczać materiały między wysokością kolan i barków. Sam instruktaż prawidłowego podnoszenia nie zastępuje mechanizacji i właściwej organizacji pracy.
Bezpieczne wykonywanie pracy
Przed podniesieniem należy sprawdzić masę, trasę, miejsce odłożenia i stabilność ładunku. Pracownik powinien ustawić stopy stabilnie, zbliżyć się do przedmiotu, wykorzystać siłę nóg i utrzymywać ładunek możliwie blisko tułowia.
Nie należy:
- podnosić przedmiotu przez gwałtowne szarpnięcie,
- skręcać tułowia podczas podnoszenia,
- przenosić ładunku zasłaniającego drogę,
- chwytać za uszkodzone opakowania lub taśmy,
- przemieszczać przedmiotów po śliskiej i zastawionej powierzchni,
- stawać po stronie, w którą może przewrócić się lub stoczyć ładunek.
Przy pracy zespołowej należy wyznaczyć osobę kierującą, dobrać pracowników pod względem wzrostu i możliwości fizycznych oraz podnosić i odkładać przedmiot jednocześnie, na ustaloną komendę.
Tagi / powiązane hasła: ręczne prace transportowe, podnoszenie ciężarów, transport wewnętrzny, ergonomia pracy