Dr­gania Miej­sco­we



Co to są drgania mechaniczne?

Drgania mechaniczne (wibracje) - niskoczęstotliwościowe drgania akustyczne rozprzestrzeniające się w ośrodkach stałych i przekazywane do organizmu pracownika przez określoną część jego ciała będącą w bezpośrednim kontakcie z drgającym ośrodkiem (źródłem drgań).

Jaki wpływ na organizm człowieka mają drgania mechaniczne?

Z punktu widzenia ochrony człowieka na stanowisku pracy przyjmuje się, że drgania mechaniczne (wibracje) są przekazywane ze źródeł do części ciała pozostających w kontakcie (styku) z drgającymi elementami maszyn i urządzeń, a następnie do każdego narządu. Drgania mechaniczne pobudzają wszystkie mechanoreceptory skóry i innych tkanek, w skutek czego przenoszą do ośrodkowego układu nerwowego określone informacje, powodujące odruchowe reakcje całego organizmu. W wyniku długotrwałego oddziaływania drgań mechanicznych dochodzi w organizmie człowieka do powstania nieodwracalnych zmian różnych narządach i układach. Narażenie na drgania mechaniczne przenoszone do organizmu przez kończyny górne powoduje głównie zmiany chorobowe w układach: krążenia krwi (naczyniowym), nerwowym i kostno-stawowym. Zespół tych zmian, zwany „zespołem wibracyjnym” jest uznawany w wielu krajach, w tym również w Polsce, za chorobę zawodową.

Gdzie występują drgania mechaniczne o działaniu miejscowych?

Na drgania mechaniczne (wibracje) oddziałujące na organizm człowieka przez kończyny górne narażeni są głównie operatorzy, wykonujący obsługę:

  • ręcznych narzędzi o napędzie pneumatycznym, hydraulicznym lub elektrycznym (młotki pneumatyczne, ubijaki mas formierskich i betonu, nitowniki, wiertarki udarowe, klucze udarowe itp.),
  • ręcznych narzędzi obrotowych o napędzie elektrycznym lub spalinowym (wiertarki, szlifierki, piły łańcuchowe, kosy spalinowe itp.),
  • dźwignic i pojazdów obsługiwanych dłońmi,
  • źródeł technologicznych (np. obrabianych elementów trzymanych w dłoniach lub prowadzonych ręką przy procesach cięcia, szlifowania, polerowania itp.).

Na co zwrócić uwagę przed  zleceniem pomiarów drgań mechanicznych?

Przed zleceniem pomiarów wibracji, należy zlecić wykonanie przeglądu maszyn ze zwróceniem szczególnej uwagi na:

  • zużycie części łożyskowanych i przekładni oraz uszkodzenia elementów amortyzujących,
  • nieodpowiedni dobór narzędzi do obrabianego materiału oraz ich wyeksploatowanie (tępe wiertła, noże, piły itp.).

Jak przebiega pomiar drgań mechanicznych na stanowiskach pracy?

  1. Pracodawca/służba bhp określa stanowiska pracy, na których występuje zagrożenie drganiami oraz źródła wibracji.
  2. Pracodawca w porozumieniu z pracownikami ustala chronometraż wykonywanych czynności na badanym stanowisku (czas narażenia).
  3. Pomiar drgań mechanicznych (wibracji) może wykonać akredytowane laboratorium badawcze, które posiada wyposażenie w postaci miernika oraz kalibratora drgań mechanicznych.
  4. Dla drgań mechanicznych (wibracji) o działaniu miejscowym na organizm człowieka ekspozycję dzienną A(8) i trwająca 30 minut i krócej A(30).
  5. Otrzymane wartości porównywane są z wartością dopuszczalną dla A(8)dop – 2,8 m/s2 i A(30)dop – 11,2 m/s2. Wyniki pomiaru zapisywane są w karcie pomiarowej, na podstawie której sporządzane jest sprawozdanie.

Jakich przyrządów pomiarowych używamy?

Pomiary drgań mechanicznych (wibracji), wykonujemy na podstawie Cer­ty­fi­katu Akre­dy­ta­cji wy­da­nego przez Pol­skie Cen­trum Akre­dy­ta­cji o nr AB 1695. Badania drgań o działaniu miejscowym na organizm człowieka na stanowiskach pracy realizujemy zgodnie z normami PN-EN ISO 5349-1:2004 i PN-EN ISO 5349-2:2004+A1:2015-11.

Do pomiaru używamy sześciokanałowego miernika drgań mechanicznych z przetwornikami drgań miejscowych, spełniających wymagania normy ISO 8041-1:2017 oraz kalibratora za pomocą, którego sprawdzamy miernik przed rozpoczęciem i po zakończeniu każdego pomiaru. Sprawdzenie takie daje pewność, że wynik pomiaru jest prawidłowy i nie ma konieczności jego powtarzania.

        

 Wykonaliśmy pomiar drgań mechanicznych – co dalej?
  1. O wynikach badań i pomiarów pracodawca ma obowiązek niezwłoczne poinformować pracowników.
  2. Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. Rejestry muszą być przechowywane przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.
  3. Aktualizujemy ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem pracowników na drgania mechaniczne i inne czynniki szkodliwe w oparciu o wyniki pomiarów na podstawie wielkości charakteryzujących narażenie (np. wg. skali trójstopniowej PN-N-18002:2011).
  4. W sytuacji przekroczenia najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN) pracodawca ma obowiązek eliminować u źródła ryzyko zawodowe związane z narażeniem na drgania mechaniczne lub ograniczać je do możliwie najmniejszego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo techniczny.
  5. Po przekroczeniu wartości NDN dla drgań mechanicznych pracodawca ma obowiązek sporządzić i wprowadzić w życie program działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia oraz oznakować takie stanowiska pracy.
 
 Oce­na ry­zy­ka za­wo­do­we­go wg. PN-N-18002:2011
 

Aktualności

Badanie wydatku energetycznego metoda wentylacji płuc

  21 Marzec 2020
Więcej

Akredytacja PCA dla Laboratorium Badań Środowiska Pracy

  05 Maj 2019
Więcej
Zobacz wszystkie aktualności

Potrzebujesz naszej pomocy? Napisz do nas. Jesteśmy do Twojej dyspozycji

Wypełnij formularz