Czyn­ni­ki Py­ło­we


Jak definiuje się czynniki pyłowe?

Pyły są jednym z głównych czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Pył przemysłowy jest areozolem, czyli zawiesiną cząstek stałych, ciekłych lub stałych i ciekłych w fazie gazowej o pomijalnej prędkości opadania, który powstaje z drobin różnorodnych ciał stałych zwieszonych w powietrzu.

Na jakich stanowiskach powstaje pył?

Jego powstawanie towarzyszy nierozłącznie wielu procesom produkcyjnym, przetwórczym i wydobywczym. Do procesów technologicznych, które powodują największą emisję pyłów należą mielenie, kruszenie, przesiewanie i transport materiałów sypkich, spawanie, cięcie, szlifowanie, piaskowanie i polerowanie wytworzonych elementów oraz wtórne np. pyły zalegające powierzchnie maszyn i urządzeń, konstrukcji nośnych i dróg dojazdowych.

Jakie choroby wywołuje praca w środowisku zapylonym?

Skutki zdrowotne wynikające z ekspozycji na pył przemysłowy zależą w głównej mierze od rodzaju wdychanego pyłu, jego składu chemicznego, stężenia w powietrzu, rozdrobnienia cząstek pyłu, stężenia w powietrzu, rozdrobnienia cząstek pyłu, ich rozpuszczalności w wodzie oraz czasu ekspozycji zawodowej. Szkodliwe działanie pyłów na organizm człowieka może być przyczyną wielu chorób, w tym pylicy płuc (spawaczy, górników, krzemowej, azbestowej, talkowej, aluminiowej)  i nowotworów (międzybłonniak opłucnej i otrzewnej, raka płuca, oskrzeli,  krtani i nosa).

Co to jest frakcja wdychalna i respirabilna?

Frakcja wdychalna to frakcja aerozolu wnikająca przez nos i usta, która po zdeponowaniu w drogach oddechowych stwarza zagrożenie dla zdrowia. Definicja frakcji wdychalnej odpowiada definicji pyłu całkowitego.

Frakcja respirabilna to frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze wymiany gazowej. Definicja frakcji respirabilnej odpowiada definicji pyłu respirabilnego.

Jak wytypować czynniki pyłowe do przeprowadzenia badania?

  1. Pracodawca/służba bhp określa stanowiska pracy, na których występuje zagrożenie czynnikami pyłowymi. W celu prawidłowego wytypowania stanowisk pracy, należy zwrócić uwagę na rodzaj i przebieg procesów technologicznych, źródła emisji pyłów stwarzających zagrożenie dla zdrowia pracowników i chronometraż pracy. 
  2. Typujemy pracowników do badań. Wybieramy jednego lub kilku pracowników na dwa sposoby:
  • najbardziej narażonych pracowników, jako „najgorszego przypadku”,
  • z jednorodnej grupy o zbliżonym poziomie i profilu narażenia. Szczegóły (…)

Kiedy i jak często przeprowadzamy badania czynników pyłowych?

Na podstawie art. 227 ust. 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany przeprowadzać na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Natomiast częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych została ustalona na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.


Jakich przyrządów pomiarowych używamy?

Pobieranie próbek do oceny narażenia zawodowego na czynniki pyłowe, wykonujemy na podstawie Cer­ty­fi­katu Akre­dy­ta­cji wy­da­nego przez Pol­skie Cen­trum Akre­dy­ta­cji o nr AB 1695 i realizujemy zgodnie z normą PN-Z-04008-7:2020+Az1:2004.

Do pobierania próbek powietrza, używamy aspiratorów osobistych z głowicami do frakcji wdychalnej i respirabilnej wyposażone w filtry polipropylenowe oraz kalibratora przepływu, za pomocą którego sprawdzamy aspiratory przed rozpoczęciem i po zakończeniu każdego badania. Sprawdzenie takie daje pewność, że wynik poboru jest prawidłowy i nie ma konieczności jego powtarzania.

    

Jakie czynniki pyłowe pobieramy na stanowiskach pracy?

Czynniki pyłowe frakcja wdychalna - asfalt naftowy; apatyty i fosforyty; cement portlandzki; ditlenek tytanu; grafit naturalny; grafit syntetyczny; kaolin; krzemionka bezpostaciowa i syntetyczna; pyły drewna; pyły mąki; pyły niesklasyfikowane ze względu na toksyczność; pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki; siarczan (VI) wapnia (gips); sadza techniczna; talk; węgiel (kamienny, brunatny); węglan magnezu wapnia (dolomit); węglik krzemu, niewłóknisty.

Czynniki pyłowe frakcja respirabilna - apatyty i fosforyty; cement portlandzki; grafit naturalny; krzemionka bezpostaciowa i syntetyczna; pyły organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego z wyjątkiem pyłów drewna oraz mąki; spaliny silnika Diesla; talk; węgiel (kamienny, brunatny).

Wykonaliśmy badanie czynników pyłowych – co dalej?

  1. O wynikach badań i pomiarów pracodawca ma obowiązek niezwłoczne poinformować pracowników.
  2. Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. Rejestry muszą być przechowywane przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.
  3. Aktualizujemy ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem pracowników na czynniki pyłowe i inne czynniki szkodliwe w oparciu o wyniki pomiarów na podstawie wielkości charakteryzujących narażenie (np. wg. skali trójstopniowej PN-N-18002:2011).
  4. W sytuacji przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) pracodawca ma obowiązek eliminować u źródła ryzyko zawodowe związane z narażeniem na czynniki pyłowe lub ograniczać je do możliwie najniższego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo techniczny.
  
 

Aktualności

Badanie wydatku energetycznego metoda wentylacji płuc

  21 Marzec 2020
Więcej

Akredytacja PCA dla Laboratorium Badań Środowiska Pracy

  05 Maj 2019
Więcej
Zobacz wszystkie aktualności

Potrzebujesz naszej pomocy? Napisz do nas. Jesteśmy do Twojej dyspozycji

Wypełnij formularz