Chemia Organiczna


 

Jak definiuje się czynniki chemiczne?

Czynnik chemiczny – każdy pierwiastek lub związek chemiczny, w postaci własnej lub w mieszaninie, w stanie, w jakim występuje w przyrodzie, lub w stanie, w jakim jest wytwarzany, stosowany lub uwalniany w środowisku pracy, w tym podczas usuwania go w postaci odpadów, w trakcie każdej pracy, niezależnie od faktu, czy jest albo nie jest wytwarzany celowo lub jest albo nie jest wprowadzany do obrotu.

Kiedy czynnik chemiczny kwalifikujemy jako stwarzający zagrożenie dla zdrowia?

Czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie, kwalifikujemy kiedy:

  • spełnia kryteria klasyfikacji zawarte w którejkolwiek z klas zagrożeń fizycznych lub zagrożeń dla zdrowia człowieka określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r., bez względu na to, czy został zaklasyfikowany,
  • nie spełnia kryteriów klasyfikacji jednak, który z uwagi na swoje właściwości fizykochemiczne lub oddziaływanie na człowieka oraz sposób, w jaki jest stosowany lub obecny w miejscu pracy, może stwarzać ryzyko dla bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników, przez pojęcie to należy rozumieć także każdy czynnik chemiczny oraz pył, dla którego ustalono wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń.

Jaki jest wpływ substancji chemicznych na nasze zdrowie?

Substancje chemiczne mogą wpływać na zdrowie pracowników. Narażenie na substancje lub preparaty chemiczne może powodować między innymi:

  • nowotwory,
  • uszkodzenia genetyczne i zaburzenia rozrodczości,
  • uszkodzenia mózgu i układu nerwowego,
  • uszkodzenia dróg oddechowych,
  • uszkodzenia skóry.

Jedna substancja może stwarzać kilka rodzajów zagrożeń jednocześnie. Dlatego działania zapobiegawcze podjęte w odniesieniu do jednej substancji mogą przyczynić się do wyeliminowania kilku rodzajów zagrożeń.

Jak wytypować czynniki chemiczne do przeprowadzenia badania?

  1. Pracodawca/służba bhp określa stanowiska pracy, na których występuje zagrożenie czynnikami chemicznymi oraz jego źródła.
  2. Na podstawie kart charakterystyki substancji chemicznych stosowanych stanowiskach pracy, należy wytypować substancje do badania. Listę substancji dla których należy wykonać kontrolę narażenia pracowników, znajdziemy w sekcji 8 karty charakterystyki (poniżej przykład).
  3. Typujemy pracowników do badań. Wybieramy jednego lub kilku pracowników na dwa sposoby:
  • najbardziej narażonych pracowników, jako „najgorszego przypadku”,
  • z jednorodnej grupy o zbliżonym poziomie i profilu narażenia. Szczegóły (…)

Kiedy i jak często przeprowadzamy badania czynników chemicznych?

Na podstawie art. 227 ust. 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzać , na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Natomiast częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych została ustalona na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.


Jakich przyrządów pomiarowych używamy?

Pobieranie próbek do oceny narażenia zawodowego na substancje chemiczne organiczne, wykonujemy na podstawie Cer­ty­fi­katu Akre­dy­ta­cji wy­da­nego przez Pol­skie Cen­trum Akre­dy­ta­cji o nr AB 1695 i realizujemy zgodnie z normą PN-Z-04008-7:2020+Az1:2004.

Do pobierania próbek powietrza, używamy precyzyjnych aspiratorów osobistych z próbnikami sorbcyjnymi oraz kalibratora przepływu, za pomocą którego sprawdzamy aspiratory przed rozpoczęciem i po zakończeniu każdego badania. Sprawdzenie takie daje pewność, że wynik poboru jest prawidłowy i nie ma konieczności jego powtarzania.

      

Jakie substancje chemiczne organiczne pobieramy na stanowiskach pracy?

1,1,1-trichloroetan [71-55-6]; 1,3,5-trioksan [110-88-3]; 1,3-dioksolan [646-06-0];  1,4-dioksan [123-91-1]; 1-chloro-2,3-epoksypropan (epichlorohydryna) [106-89-8]; 1-metoksypropan-2-ol [107-98-2]; 1-metylo-2-pirolidon (NMP) [872-50-4]; 1-metylonaftalen [90-12-0]; 2-(2-butoksyetoksy)etanol [112-34-5]; 2,2-Bis(4-hydroksyfenylo)propan (bisfenol-A) – frakcja wdychalna [80-05-7]; 2,2-dimetylobutan [75-83-2]; 2,2`-Oksydietanolu (glikol dwuetylenowy) – frakcja wdychalna [111-46-6]; 2,3-dimetylobutan [79-29-8]; 2-aminoetanol [141-43-5]; 2-bromo-2-chloro-1,1,1-trifluoroetan, halotan [151-67-7]; 2-butoksyetanol [111-76-2]; 2-etoksyetanol [110-80-5]; 2-fenoksyetanol [122-99-6]; 2-fenylopropen, izoprpenylobenzen [98-83-9]; 2-furaldehyd, furfural [98-01-1]; 2-metoksyetanol [109-86-4]; 2-metoksymetyloetoksy, propanol – mieszanina izomerów: 1-(2-metoksy-1-metyloetoksy)-2-metylocykloheksanon [583-60-8]; 2-metylonaftalen [91-57-6]; 2-metylopentan [107-83-5]; 2-metylopropan-1-ol, izobutanol [78-83-1]; 3a,4,7,7a-tetrahydro-4,7-metanoinden (dicyklopentadien) [77-73-6]; 3-metylobutan-1-ol, izopentanol [123-51-3]; 3-metylopentan [96-14-0]; 4-hydroksy-4-metylopentan-2-on (alkohol diacetonowy) [123-42-2]; 4-hydroksy-4-metylopentan-2-on [123-42-2]; 4-metylopent-3-en-2-on [141-79-7]; 4-metylopentan-2-ol [108-11-2]; 4-metylopentan-2-on (metyloizobutyloketon, hekson) (MIBK) [108-10-1]; 5-metyloheksan-2-on [110-12-3]; 5-metyloheptan-3-on [541-85-5]; acetaldehyd, etanal, octowy aldehyd [75-07-0]; acetofenon [98-86-2]; aceton [67-64-1]; acetonitryl [75-05-8]; akrylaldehyd, akroleina, 2-propenal [107-02-8]; akrylan 2-etyloheksylu [103-11-7]; akrylan butylu [141-32-2]; akrylan etylu [140-88-5]; akrylan metylu [96-33-3]; akrylonitryl [107-13-1]; anilina [62-53-3]; benzaldehyd, aldehyd benzoesowy [100-52-7]; benzen [71-43-2]; benzyna do lakierów [8052-41-3, 64742-82-1, 64741-92-0, 64742-48-9]; benzyna ekstrakcyjna [8032-32-4, 8006-61-9, 64742-49-0, 93763-33-8, 101316-56-7]; bifenyl [92-52-4]; but-2-enal – mieszanina izomerów, aldehyd krotonowy [4170-30-3]; buta-1,3-dien [106-99-0]; butan-1-ol, 1-butanol, akohol butylowy [71-36-3]; butan-2-ol [78-92-2]; butan-2-on, metyloetyloketon, (MEK) [78-93-3]; chloroacetaldehyd, chloroetanal [107-20-0]; chlorobenzen [108-90-7]; chloroeten (chlorek winylu) [75-01-4]; chloroform [67-66-3]; cykloheksan [110-82-7]; cykloheksanol [108-93-0]; cykloheksanon [108-94-1]; cykloheksyloamina [108-91-8]; dezfluran, desfluran [57041-67-5]; dichlorometan, chlorek metylenu [75-09-2]; dietylobenzen – mieszanina izomerów [25340-17-4]; diizocyjanian heksano-1,6-diylu [HDI] [822-06-0]; diizocyjanian tolueno-2,4-diylu [2,4 TDI] [584-84-9]; diizocyjanian tolueno-2,6-diylu [2,6 TDI] [91-08-7]; dimetoksymetan [109-87-5]; disiarczek węgla [75-15-0]; epoksyetan (tlenek etylenu) [75-21-8]; etanol, alkohol etylowy [64-17-5]; eter dietylowy [60-29-7]; eter difenylowy [101-84-8]; etylobenzen [100-41-4]; etylotoluen – mieszanina izomerów [25550-14-5]; fenol, hydroksybenzen [108-95-2]; fenylometanol (alkohol benzylowy) [100-51-6]; formaldehyd [50-00-0]; ftalan benzylu butylu (BBP) [85-68-7]; ftalan bis (2-etyloheksylu) [117-81-7]; ftalan dibutylu - frakcja wdychalna [84-74-2]; ftalan dietylu [84-66-2]; ftalan dimetylu – frakcja wdychalna [131-11-3]; glicerol - frakcja wdychalna [56-81-5]; glikol etylenowy [107-21-1]; glutaraldehyd, aldehyd glutarowy [111-30-8]; heksan, n-heksan [110-54-3]; heptan, n-heptan [142-82-5]; heptan-2-on [110-43-0]; hydrazyna [302-01-2]; izobutyroaldehyd, aldehyd izomasłowy [78-84-2]; izofluran, isofluran [26675-46-7]; izopren [78-79-5]; krezol – mieszanina izomerów [95-48-7; 108-39-4; 106-44-5; 1319-77-3]; ksylen – mieszanina izomerów 1,2-, 1,3-, 1,4- [95-47-6, 108-38-3, 106-42-3, 1330-20-7]; kumen, izopropylobenzen [98-82-8]; kwas akrylowy [79-10-7]; kwas octowy [64-19-7]; metakrylan butylu [97-88-1]; metakrylan metylu [80-62-6]; metanol [67-56-1]; metylenobis (fenyloizocyjanian) [MDI] [101-68-8]; metylocykloheksan [108-87-2]; N,N-dimetyloacetamid (DMAC) [127-19-5]; N,N-dimetyloformamid [68-12-2]; nafta [8008-20-6]; naftalen [91-20-3]; n-heksanal, kaproaldehyd [66-25-1]; octan 2-butoksyetylu, octan butyloglikolu [112-07-2]; octan 2-etyoksyetylu [111-15-9]; octan 2-metoksy-1-metyloetylu [108-65-6]; octan 2-metoksyetylu [110-49-6]; octan etylu [141-78-6]; octan izobutylu, octan 2-metylopropylu [110-19-0]; octan izopentylu, octan 3-metylobutylu [123-92-2]; octan izopropylu, octan 1-metyloetylu [108-21-4]; octan metylu [79-20-9]; octan n-butylu [123-86-4]; octan pentylu, octan n-amylowy [628-63-7]; octan propylu [109-60-4]; octan sec-butylu, octan 1-metylopropylu [105-46-4]; octan tert-butylu, octan 2,2-dimetyloetylu [540-88-5]; octan winylu [108-05-4]; oktan [111-65-9]; oktan [111-65-9]; oleje mineralne wysokorafinowane z wyłączeniem cieczy obróbkowych [8042-47-5]; parafina stała – frakcja wdychalna [8002-74-2]; pentan [109-66-0]; pentan-1-ol, alkohol amylowy [71-41-0]; pentan-2-on, metylopropyloketon [107-87-9]; pentanal, aldehyd walerianowy, n-pentanal [110-62-3]; propan-1-ol [34590-94-8]; propan-1-ol, 1-hydroksypropan [71-23-8]; propan-2-ol, 1-(2-metoksy-2-metyloetoksy)propan-2-ol, 2-(2-metoksy-1-metyloetoksy)-propan-2-ol, izopropanol, 2-propanol [67-63-0]; rezorcynol [108-46-3]; sewofluran [28523-86-6]; styren [100-42-5]; terpentyna [8006-64-2]; tetrachlorek węgla [56-23-5]; tetrachloroeten [127-18-4]; tetrahydrofuran [109-99-9]; tiuram - disulfid tetrametylotiuramu – frakcja wdychalna [137-26-8]; toluen, metylobenzen [108-88-3]; trichloroeten [79-01-6]; trimetylobenzen – mieszania izomerów [526-73-8; 95-63-6; 108-67-8; 25551-13-7]; wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA).

Wykonaliśmy badanie substancji chemicznych – co dalej?

  1. O wynikach badań i pomiarów pracodawca ma obowiązek niezwłoczne poinformować pracowników.
  2. Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy. Rejestry muszą być przechowywane przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.
  3. Aktualizujemy ocenę ryzyka zawodowego związanego z narażeniem pracowników na substancje chemiczne i inne czynniki szkodliwe w oparciu o wyniki pomiarów na podstawie wielkości charakteryzujących narażenie (np. wg. skali trójstopniowej PN-N-18002:2011).
  4. W sytuacji przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) pracodawca ma obowiązek eliminować u źródła ryzyko zawodowe związane z narażeniem na czynniki chemiczne lub ograniczać je do możliwie najniższego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo techniczny.
 

 

Aktualności

Badanie wydatku energetycznego metoda wentylacji płuc

  21 Marzec 2020
Więcej

Akredytacja PCA dla Laboratorium Badań Środowiska Pracy

  05 Maj 2019
Więcej
Zobacz wszystkie aktualności

Potrzebujesz naszej pomocy? Napisz do nas. Jesteśmy do Twojej dyspozycji

Wypełnij formularz